Okula zor alışan çocuklara 'kademeli ayrılık' süreci önerisi

Çocuk Psikiyatri Uzmanı Dr. Ayşe Nursena Işın, her çocuğun uyum sürecinin ve öğrenme hızının farklı olduğunu söyleyerek, okula yeni başlayacak olan ve uyum sürecinde zorlanan çocukların ailelerine kademeli ayrılık süreci önerdiklerini dile getirdi.

Çocuk Psikiyatri Uzmanı Dr. Ayşe Nursena Işın, her çocuğun uyum sürecinin ve öğrenme hızının farklı olduğunu söyleyerek, okula yeni başlayacak olan ve uyum sürecinde zorlanan çocukların ailelerine kademeli ayrılık süreci önerdiklerini dile getirdi. Kayseri Devlet Hastanesi bünyesinde hizmet veren Çok Disiplinli Çocuk Ve Genç Ruh Sağlığı Merkezi'nde (ÇÖZGEM) görevli Çocuk Psikiyatri Uzmanı Dr. Ayşe Nursena Işın, uyum haftası öncesinde velilere önerilerde bulundu. Velilerin kendi kaygılarını da yönetmeleri gerektiğini kaydeden Işın, Öncelikle velilere biraz biz kendi kaygılarını yönetmelerini öneriyoruz. Çünkü bazen veliler öğrencilerden daha kaygılı olabiliyor. Okul süreci başlamadan önce çocuklarıyla okuldan ne bekledikleri, okulla ilgili kaygıları, endişeleri konusunda bir konuşma yapmalarını öneriyoruz. Bu kaygıları anlayışla karşılamaları, kesinlikle küçümsememeleri, anlayışla dinlemelerini ve bu konuda destek olmalarını öneriyoruz. Velilerin şunu bilmesinde de fayda var. Her çocuğun uyum süreci ve öğrenme hızı farklı. Bazı aileler diğer akranlarıyla kıyaslama sürecine girebiliyor. Bunu önermiyoruz. Genellikle daha başarı odaklı değil, çocuğun çabasını ödüllendirerek, çocuğun sürecine odaklanarak bir süreç geçirmelerini öneriyoruz. Burada biraz şunu önemsemekte fayda var; çocuğu akademik olarak okula hazırlamaktan ziyade aslında önemli olan biraz da duygusal olarak okula hazırlamak. Bu tarz tutumların da duygusal olarak okula hazırlamakta faydalı olacağını düşünüyorum. Okul hazırlıkların kapsamında okul alışverişi yapmak, çocuğun nerede ders çalışacağını belirlemek, ona bir ortam hazırlamak olabilir. Bu tarz konularda çocuklarının fikirlerini almaları, karar süreçlerinde onlara da söz hakkı tanımaları çocuğun hem öz yeterlilik duygusunu geliştirecek hem de kendini okula başlarken daha güvende hissetmesini sağlayacak ve daha kolay bir adaptasyon süreci sağlayacaktır ifadelerini kullandı. Çocuğun kafasındaki bu belirsizliği gidermek gerekiyor Işın, velilerin durumu öğrencilere güzel bir şekilde aktarmaları gerektiğini kaydederek, uyum sürecinde zorluk yaşayan öğrencilerin velilerine de 'kademeli ayrılık' süreçlerini önererek, Özellikle küçük yaşta çocuğu olan velilerimize de okula başlarken yaşayacakları ayrılık krizlerinde şunu önerebiliriz. Çocuğa öncelikle o okuldayken nerede olacağını anlatmaları gerekiyor. Sen okula gideceksin, ben de işime gideceğim ya da ben de evde bunu yapacağım demeleri gerekir. Özellikle çocuğun kafasındaki bu belirsizliği gidermek gerekiyor. Bazen çocuklar yine de inatlaşabiliyor, ısrar edebiliyor, ağlayabiliyor. Bu noktada da net ve kararlı bir tutumla kendi duygumuzu, kendi endişemizi çocuğa yansıtmadan yumuşak, sakin bir dille burada kalması gerektiğini, artık okulunun başladığını, diğer arkadaşlarının da ona eşlik edeceğini anlatmak gerekiyor ve bir ayrılık yaptıktan sonra sonra bu süreci biraz uzatmamak gerekiyor. Bazen yine de aileler sıkıntı yaşıyor. O zaman kademeli ayrılık süreçleri önerebiliyoruz. Örneğin bir hafta aile sınıfın kapısında bekleyebiliyor, bunun bilgisi çocuğa veriliyor. Bir hafta bekleyeceğim, daha sonra bir hafta işte bahçede bekleyeceğim, daha sonra öğretmenim bir hafta beni arayacak, istediğin zaman ulaşım sağlayacak ama daha sonra böyle olmayacak ve okul kurallarına uyum sağlamanı bekleyeceğiz gibi kademeli bir ayrılık süreci de önerebiliyoruz. Çok ileri düzeylerde, çocukta bir kaygı bozukluğu oluştuğu durumlarda da kesinlikle bir çocuk psikiyatri muayenesiyle gerekli müdahalelerin yapılmasını öneriyoruz diye konuştu. Yaz tatilinden okul dönemine geçiş bir rutin değişimi oluyor Çocuklara da önerilerde bulunan Ayşe Nursene Işın, Yaz tatilinden okul dönemine geçiş bir rutin değişimi oluyor. O yüzden uyku saatlerinin ve ekran sürelerinin okul düzenine göre ayarlanması gerekiyor. Bunu yaparken de biz yine kademeli olarak bir ayarlamaktan bahsediyoruz. Yani yatış ve kalkış saatlerinin 15-20'şer dakika günlük olarak geriye çekilme süreci. Çünkü biliyorsunuz uyku hem dikkat üzerinde hem öğrenme üzerinde hem de hafıza üzerinde olumlu etkileri var. Biyolojik saati bu şekilde okul öncesi dönemde ayarlamakta fayda var. Yine ekran süresinin fazlalığı öğrenme süreçlerini aksatabiliyor. O yüzden okula başlamadan önce onu da kademeli olarak azaltmakta fayda var. Çocuklar yoğun bir akademik sürece giriyor. Buna da zihinsel hazırlık olarak yine 1-2 hafta öncesinden 15-20 dakikalık bir eski konuları hatırlamak ya da bir kitap okuma gibi zihni hazırlayıcı aktivitelerin faydası olur dedi.