Getir ve Veri Enstitüsü'nün bin 320 kişiyle yaptığı araştırmaya göre haftalık market alışverişi, hazırlıktan ürünlerin eve yerleştirilmesine kadar yılda en az 96 saat zaman ve 12 bin 950 TL ulaşım maliyeti oluşturuyor. Her iki kişiden birinin online market veya hızlı teslimat kullandığını ortaya koyan araştırma, tüketicinin artık alışverişte hızın yanı sıra zamanını, bütçesini ve toplam eforunu da yönetmek istediğini gösteriyor.
Getir ve Veri Enstitüsü iş birliğiyle Türkiye genelinde 18 yaş üzeri bin 320 kişiyle gerçekleştirilen Market Alışverişi ve Zaman Algısı Araştırması, tüketicinin market alışverişinde zaman, bütçe ve kontrolünü birlikte gözettiğini ortaya koydu. Araştırmaya göre haftalık veya daha kapsamlı market alışverişi, liste hazırlığından ürünlerin eve yerleştirilmesine kadar ortalama 111 dakika sürüyor. Çocuklarla yapılan alışverişte bu süre 181 dakikaya kadar çıkıyor. Online market veya hızlı teslimat kanalını kullananların oranı ise yüzde 52.
Haftalık veya daha kapsamlı market alışverişinin haftada bir kez tekrarlandığı varsayımında, ortalama 111 dakikalık süre yılda en az 96 saate, yani tam 4 güne ulaşıyor. Katılımcıların bildirdiği ortalama 249 TL'lik gidiş-geliş maliyeti aynı sıklıkta tekrarlandığında ise yıllık ulaşım gideri yaklaşık 12 bin 950 TL oluyor. Bulgular, market alışverişinde ürün fiyatının yanı sıra zaman, ulaşım, paketleri taşıma, bekleme ve planlama unsurlarının da tüketici tercihinde etkili olduğunu gösteriyor.
Getir CEO'su Batuhan Gültakan, "Getir, 2015'te dünyada bir ilki Türkiye'den başlatarak market ürünlerini dakikalar içinde kullanıcılarıyla buluşturan yeni bir model olarak kuruldu. Veri Enstitüsü'yle yaptığımız araştırma, bugün kullanıcının hızlı teslimatın yanında bütçesini korumak, alışverişini daha kolay planlamak ve daha az efor harcamak istediğini gösteriyor. Lojistik altyapımızla fiziksel yükü, teknoloji ve yapay zekâ uygulamalarımızla planlama ve karar verme yükünü azaltıyoruz. Bunu yaparken seçimi ve kontrolü kullanıcıda bırakıyoruz" dedi.
Araştırmadan öne çıkan sonuçlar
Katılımcıların yüzde 46'sı sık sık aynı anda birkaç işle ilgilenmek zorunda kaldığını belirtirken, yüzde 38'i günün kendisine yetmediğini düşünüyor. Araştırmada online market veya hızlı teslimat kanalını kullananların oranı yüzde 52 olurken, katılımcıların yüzde 48'i online marketi zaman tasarrufu açısından öne çıkarıyor. Online marketi kampanya veya fiyat avantajı nedeniyle tercih edenlerin oranı yüzde 44. Market alışverişine ayrılan süre yarıya inse katılımcıların yüzde 26'sı kazanacağı zamanı dinlenmek veya uyumak için kullanacağını belirtiyor.
Kolaylıkta kıstas artık mesafe ve hızla sınırlı değil
Araştırmaya göre fiziksel market alışverişte en zorlayıcı bulunan etkenlerin başında yüzde 40 ile sıcak hava, yüzde 38 ile ağır ürünler, yüzde 36 ile kalabalık ve yüzde 26 ile ürünleri taşımak geliyor. Alışverişi yorucu bulanların oranı kadınlarda yüzde 46, erkeklerde ise yüzde 36. Bulgular, tüketici açısından kolaylığın yalnızca markete yakınlık veya hızla değil, alışveriş için harcanan toplam eforla birlikte değerlendirildiğini gösteriyor.
Veri Enstitüsü Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Ağırdır, "Araştırma, market alışverişinde kolaylık kavramının değiştiğini gösteriyor. Tüketici sadece markete daha hızlı ulaşmak değil, alışverişe ayırdığı zamanı, fiziksel eforu ve bütçesini daha iyi yönetmek istiyor. Seçme hakkını korurken taşıma, bekleme ve planlama gibi işleri azaltmayı önemsiyor. Online ve fiziksel kanallar da bu beklenti doğrultusunda birlikte şekilleniyor" değerlendirmesini yaptı.
Her iki kişiden biri online market veya hızlı teslimat kullanıyor
Online market veya hızlı teslimat kanalını kullananların oranı yüzde 52. Online market kullanıcılarının yüzde 44'ü kampanya ve fiyat avantajını, yüzde 32'si markete gitmek için zaman veya imkân bulamamayı, yüzde 30'u üşenmeyi, yüzde 29'u ise ağır veya hacimli ürün alımını tercih nedeni olarak gösteriyor. Online kanal kolaylıkta yüzde 49, zaman tasarrufunda yüzde 48, kampanya ve fiyat karşılaştırmada yüzde 43 ile öne çıkıyor.
Araştırmada online alışverişin payı arttıkça kullanım motivasyonunun da değiştiği görülüyor. Aylık market harcamasının dörtte birini online yapanlarda kampanya ve indirim avantajı yüzde 58 ile öne çıkarken, harcamasının neredeyse tamamını online yapanlarda bu oran yüzde 28'e geriliyor. Online alışverişin payı arttıkça bu kanalı her alışverişte rutin olarak kullananların oranı 32 kat artıyor.
Gültakan, "Kampanyalar online marketi denemede güçlü bir etken. Kullanım derinleştikçe zaman, kolaylık ve kişiselleştirilmiş deneyim daha belirleyici hale geliyor. Kalıcı kullanım için zaman, bütçe ve kolaylık dengesini birlikte kurmak gerekiyor" dedi.
Kazanılan zaman dinlenmeye ve sevdiklere ayrılıyor
Market alışverişine ayrılan süre yarıya inse katılımcıların yüzde 26'sı kazanılan zamanı dinlenmek veya uyumak için kullanacağını belirtiyor. Sevdikleriyle vakit geçirmek yüzde 19, kendine veya kişisel bakımına zaman ayırmak yüzde 18 oranında öne çıkıyor.
Gültakan, "Kuruluşumuzdan bu yana temel vaadimiz kıymetli zamanı kullanıcıya geri vermek oldu. Bugün bu vaadi alışverişi planlarken, ürün ararken, sepeti oluştururken ve siparişi teslim alırken harcanan toplam eforu azaltacak şekilde genişletiyoruz" ifadelerini kullandı.
Alışveriş markete gitmeden önce başlıyor
Katılımcıların yüzde 47'si markete gitmeden önce evdeki eksikleri, yüzde 43'ü fiyat, kampanya ve indirimleri kontrol ediyor. Katılımcıların yine yüzde 43'ü evdekilerin ihtiyaçlarını soruyor. Yoğun yaşam temposunda alışveriş listesi hazırlayanların oranı yüzde 37'ye çıkıyor.
Getir, bu planlama sürecine teslimatın ötesine geçen özelliklerle yanıt veriyor. Alışveriş Listem, fotoğraf veya metin halindeki listeyi sepete dönüştürüyor. Hazır Sepet, geçmiş alışverişlerden yararlanarak kullanıcıya hazır bir sepet öneriyor. Kişiselleştirilmiş kampanya ve öneriler ise arama ve karşılaştırma süresini azaltırken son kararı kullanıcıya bırakıyor.
Yapay zekâdan beklenen daha iyi karar
Katılımcıların yüzde 47'si yapay zekânın daha iyi fiyat veya kampanya bulmasını, yüzde 37'si ihtiyaca uygun öneriler sunmasını, yüzde 29'u ise zaman kazandırmasını bekliyor. Yüzde 40 kararın kullanıcıda kalmasını önemsiyor. Yapay zekâ destekli alışveriş özelliklerinde bütçeye uygun alternatif ürün sunulması yüzde 44 ile ilk sırada yer alıyor. Bunu sepete uygun kampanya veya ürün önerisi yüzde 36 ve unutulan ürünlerin hatırlatılması yüzde 30 ile izliyor.
Gültakan, "Tüketici yapay zekâdan bütçesine, zamanına ve ihtiyacına somut katkı bekliyor. Son kararın ise kendisinde kalmasını istiyor. Biz de teknolojiyi kullanıcının kararlarını daha kolay vermesini sağlayan, sepetini bütçesi, ihtiyaçları ve tercihleri doğrultusunda şekillendirmesine yardımcı olan bir akıllı asistana dönüştürüyoruz. Vizyonumuz, güçlü lojistik altyapıyla fiziksel eforu, yapay zekâ ve kişiselleştirmeyle karar ve planlama eforunu azaltan bir deneyim kurmak" şeklinde konuştu.
