Kurtköy Özel Ersoy Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ümmühan Molak Avcı, doğumda ağrı yönetimi için tek bir seçeneğin olmadığını ve en önemli noktanın anne-bebek sağlığı olduğuna dikkat çekerek, "Hareketten nefes tekniklerine, sıcak uygulamadan ilaçlı yöntemlere kadar birbirini tamamlayan çeşitli seçenekler bulunur. Doğuma hazırlığın önemli bir parçası da bu seçenekleri önceden tanımak, hekiminiz ve ebenizle konuşmak ve doğum günü geldiğinde esnek kalabilmektir" dedi.
Doğuma hazırlanırken pek çok anne adayının aklında doğum ağrısıyla nasıl baş edeceğine dair soru işaretleri bulunuyor. Bazı kadınlar için ilaçsız yöntemler yeterli olurken bazıları doğumun belirli bir aşamasında ilaçlı desteğe ihtiyaç duyabiliyor veya bunu tercih edebiliyor. Kurtköy Özel Ersoy Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ümmühan Molak Avcı; doğum ağrılarının yönetiminde pek çok seçenek olduğunu dile getirirken, "Doğumda ağrı yönetimi için tek bir yol yoktur; hareketten nefes tekniklerine, sıcak uygulamadan ilaçlı yöntemlere kadar birbirini tamamlayan çeşitli seçenekler bulunur. Doğuma hazırlığın önemli bir parçası da bu seçenekleri önceden tanımak, hekiminiz ve ebenizle konuşmak ve doğum günü geldiğinde esnek kalabilmektir" hatırlatmasında bulundu.
"Ağrı yönetiminin önemli bir kısmı, dinlenme aralıklarını iyi kullanabilmeye dayanır"
Doğumun genel olarak üç evrede ele alındığını ve doğum sürecinde yaşanabilecek ağrı süreçlerini detaylı olarak aktaran Kurtköy Özel Ersoy Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ümmühan Molak Avcı, şu ifadelere yer verdi:
"Doğum ağrısı, rahim kaslarının düzenli olarak kasılması ve rahim ağzının (serviks) açılmasıyla ortaya çıkan, vücudun doğal bir sürecin parçası olarak verdiği bir sinyaldir. Kasılmalar sırasında rahim kası sıkışır, rahim ağzı incelir ve genişler; bebek de doğum kanalında aşağı doğru ilerler. Bu süreçte rahimden, rahim ağzından ve leğen kemiği çevresindeki dokulardan gelen uyarılar sinirler aracılığıyla beyne iletilir. Ağrının algılanışı yalnızca fiziksel değildir. Yorgunluk, kaygı, ortamın rahatlığı, önceki deneyimler ve destek görme hissi de ağrının nasıl hissedildiğini etkiler. Bu nedenle normal doğumda ağrı, aynı kişide bile bir doğumdan diğerine farklılık gösterebilir. Doğum genel olarak üç evrede ele alınır ve her evrede ağrının niteliği farklı olabilir. Birinci evre rahim ağzının açıldığı dönemdir. Başlangıçta kasılmalar daha seyrek ve hafiftir; ilerledikçe sıklaşır, uzar ve yoğunlaşır. Ağrı çoğunlukla karın altında, belde ve bazen bacaklarda hissedilir. İkinci evre rahim ağzı tam açıldıktan sonra bebeğin doğduğu ıkınma dönemidir. Bu evrede kasılmalara güçlü bir ıkınma isteği ve leğen tabanında basınç hissi eşlik eder. Üçüncü evre ise bebeğin doğumundan sonra eşin (plasenta) ayrıldığı kısa dönemdir. Kasılmalar devam etse de genellikle daha hafif hissedilir. Kasılmaların arasında dinlenme aralıkları olduğunu bilmek, birçok anne adayı için rahatlatıcıdır. Ağrı yönetiminin önemli bir kısmı, bu aralıkları iyi kullanabilmeye dayanır."
"Sırtüstü uzun süre yatmak ise birçok kadın için daha rahatsız edici olabilir"
İlaçsız ağrı yönetimi yöntemlerinin doğumun özellikle erken evrelerinde rahatlama sağlamak, gevşemeyi desteklemek ve doğumu aktif biçimde yaşamaya yardımcı olmak amacıyla kullanıldığını belirten Op. Dr. Ümmühan Molak Avcı, "İlaçsız ağrı yönetimi yöntemleri tek başına ya da ilaçlı seçeneklerle birlikte uygulanabilir. Dünya Sağlık Örgütü'nün olumlu doğum deneyimine yönelik önerileri de uygun durumlarda gevşeme teknikleri, masaj ve sıcak uygulama gibi yöntemlerin kadının tercihine göre sunulmasını destekler. Doğumun ilk evresinde tıbbi bir engel yoksa yürümek, ayakta durmak, sallanmak, dört ayak pozisyonuna geçmek ya da öne eğilerek bir desteğe yaslanmak rahatlama sağlayabilir. Dik pozisyonlar yer çekiminin bebeğin ilerlemesine yardımcı olmasına katkıda bulunabilir. Sırtüstü uzun süre yatmak ise birçok kadın için daha rahatsız edici olabilir. Hangi pozisyonun size iyi geldiğini doğum sırasında deneyerek bulabilirsiniz; ebeniz bu konuda size yol gösterecektir" dedi.
"Suyun sağladığı kaldırma kuvveti ve sıcaklık, hareket etmeyi ve rahatlamayı destekleyebilir"
İlaçsız ağrı yönetimine ilişkin bilgilendirmelerde bulunan Op. Dr. Avcı özellikle doğum topu, sıcak uygulama ve masaj, ılık su ve duş, nefes ve gevşeme, ve TENS gibi yöntemlere değinerek, şunları aktardı:
"Doğum topu, üzerine oturarak kalçayı hafifçe sallamaya ya da dairesel hareketler yapmaya imkan tanıyan büyük bir egzersiz topudur. Top üzerinde oturmak leğen kemiğinin hareketliliğini destekleyebilir, bel bölgesindeki baskıyı azaltabilir ve kasılmalar arasında rahat bir dinlenme pozisyonu sunabilir. Bel bölgesine ya da karın altına uygulanan ılık kompresler, kas gerginliğini azaltarak rahatlama hissi verebilir. Refakatçinin ya da ebenin bel, sırt ve omuzlara yaptığı masaj veya sakrum bölgesine (belin alt kısmı) uygulanan karşı basınç, özellikle belde hissedilen doğum ağrısında yararlı olabilir. Ilık bir duş ya da uygun şartlar sağlanan merkezlerde ılık suya girmek, birçok kadın için kasılmalar sırasında gevşemeyi kolaylaştırır. Suyun sağladığı kaldırma kuvveti ve sıcaklık, hareket etmeyi ve rahatlamayı destekleyebilir. Su ile ilgili uygulamaların uygun olup olmadığına, annenin ve bebeğin durumuna göre doğumu takip eden ekip karar verir. Kasılmalar sırasında yavaş ve düzenli nefes almak, kasların gevşemesine ve dikkatin ağrıdan uzaklaşmasına yardımcı olabilir. Nefes tutmak ya da hızlı ve yüzeysel nefes almak ise gerginliği artırabilir. Kasılma aralarında bilinçli olarak omuzları, çeneyi ve elleri gevşetmek, enerjiyi korumayı kolaylaştırır.
Öte yandan doğum boyunca yanınızda güvendiğiniz birinin bulunması, ağrıyla baş etmede göz ardı edilmemesi gereken bir destektir. Çalışmalar, sürekli destek gören kadınların doğum deneyimlerini daha olumlu değerlendirme eğiliminde olduğunu ve ilaçlı ağrı kesici ihtiyacının bir kısmında azalma olabildiğini göstermektedir. Refakatçi masaj yapabilir, pozisyon değiştirmenize yardımcı olabilir, su verebilir ve sizi cesaretlendirebilir. Son olarak TENS (transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu), cilde yapıştırılan elektrotlar aracılığıyla hafif elektriksel uyarılar veren küçük bir cihazdır. Genellikle doğumun erken evrelerinde bel bölgesindeki ağrı için kullanılır. Etkisi kişiden kişiye değişir ve her merkezde kullanılmayabilir. Kullanmayı düşünüyorsanız, uygunluğunu önceden hekiminiz ve ebenizle konuşmanız önerilir."
"Epidural analjezi, normal doğumda en sık kullanılan ilaçlı ağrı yönetimi yöntemlerinden biridir"
Op. Dr. Molak, ilaçlı ağrı yönetimi seçeneklerine ilişkin ise şunları söyledi:
"Bazı kadınlar için ilaçsız yöntemler yeterli olurken bazıları doğumun belirli bir aşamasında ilaçlı desteğe ihtiyaç duyabilir veya bunu tercih edebilir. İlaçlı yöntemler, mutlaka anestezi uzmanı ve kadın doğum hekiminin değerlendirmesiyle, hekim kontrolünde uygulanır. Epidural analjezi, normal doğumda en sık kullanılan ilaçlı ağrı yönetimi yöntemlerinden biridir. Belden yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla, doğum ağrısını ileten sinirlerin bulunduğu bölgeye ilaç verilir. Kombine spinal-epidural yöntemde ise etki daha hızlı başlayacak şekilde iki teknik birlikte uygulanır. Bazı merkezlerde, epidural dışında da ağrıyı hafifletmeye yönelik seçenekler bulunabilir. Bunlar arasında solunan bazı analjezik gazlar veya damar yoluyla ya da kas içine uygulanan ağrı kesici ilaç grupları yer alabilir. Bu seçeneklerin her merkezde bulunmadığını, etkilerinin ve muhtemel yan etkilerinin farklılık gösterdiğini bilmek önemlidir. Hangi seçeneğin uygulanabileceğine, doğumun evresi, annenin ve bebeğin sağlık durumu dikkate alınarak hekim karar verir."
Doğum planında ağrı tercihleri belirlemek önemli
Doğumda ağrı yönetimi için tek bir yöntem seçmenin zorunlu olmadığını, doğum sırasında tercihlerin değiştirilebileceğini ve anne-bebeğin genel sağlık durumunun bu yöntemlerde belirleyici olduğunu vurgulayan Molak, "Doğum planı, doğum sürecine ilişkin isteklerinizi ve önceliklerinizi yazılı hale getirdiğiniz kısa bir belgedir. Doğumda ağrı yönetimi tercihleri de bu planın önemli bir bölümünü oluşturur. Örneğin önce ilaçsız yöntemleri denemek isteyip istemediğinizi, epidural konusundaki düşüncenizi, refakatçinizin kim olacağını ve hangi destek yöntemlerinden yararlanmak istediğinizi belirtebilirsiniz. Doğum planı hazırlarken ağrıyla ilgili önceliğinizin aktif kalmak mı, olabildiğince rahat etmek mi yoksa ikisinin dengesi mi olduğunu belirlemeniz önemlidir. Bunlarla birlikte hangi ilaçsız yöntemleri denemek istiyorsunuz, ilaçlı yöntemlere hangi durumda başvurmayı düşünürsünüz ve refakatçinizden nasıl bir destek bekliyorsunuz sorularına verilecek yanıtlar da doğum planında önemli bir yere sahiptir. Doğum, önceden tam olarak planlanamayan bir süreçtir. Doğumun süresi, bebeğin pozisyonu, annenin enerjisi ya da ortaya çıkabilecek tıbbi durumlar, başlangıçtaki tercihlerin değişmesini gerektirebilir. Planladığınızdan farklı bir yöntem seçmek bir başarısızlık değildir; size ve bebeğinize en uygun olanı seçmenin bir parçasıdır. Doğum planını kesin bir kural listesi yerine, ekibinizle iletişimi kolaylaştıran bir rehber olarak görmek daha gerçekçidir. Doğumda ağrı yönetimi kararları kişiseldir; ancak tamamen tercihlere göre verilmez. Annenin genel sağlık durumu, kan pıhtılaşmasını etkileyen durumlar ya da kullanılan ilaçlar, sırt ve omurga ile ilgili özellikler, gebelikte gelişen yüksek tansiyon gibi sorunlar, bebeğin durumu ve doğumun ilerleyişi hangi yöntemin uygulanabileceğini etkiler. Örneğin bazı pozisyonlar veya su uygulamaları, yakın izlem gereken durumlarda uygun olmayabilir; bazı ilaçlı yöntemler ise belirli sağlık sorunlarında tercih edilmeyebilir" ifadelerini kullandı.
"Kasılmalar arasında geçmeyen, sürekli ve şiddetli karın ağrısı varsa hemen doktora başvurulmalı"
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ümmühan Molak, doğumdan önceki kontrollerde ağrı yönetimi konusunu açıkça konuşmanın belirsizliği azalttığını ve annenin kendini daha hazır hissetmesine yardımcı olacağını ifade etti. Doğum ağrısı beklenen bir durum olduğunu hatırlatan Molak, acil olarak hastaneye başvurulması gereken noktaları ise şu sözlerle dile getirdi:
"Görüşmelerde özellikle 'Doğum yapacağım merkezde hangi ilaçsız destek yöntemleri kullanılabiliyor? Doğum sırasında hareket edebilecek, pozisyon değiştirebilecek miyim? Doğum topu, duş veya sıcak uygulama gibi imkanları var mı? Epidural veya diğer ilaçlı seçenekler için benim açımdan engel oluşturabilecek bir durum var mı? Refakatçim doğum boyunca yanımda kalabilir mi? Planladığım yöntem uygun olmazsa hangi alternatifler değerlendirilir?' gibi soruları yöneltebilirsiniz. Doğum ağrısı beklenen bir durumdur; ancak bazı belirtiler normal kasılma ağrısının dışında değerlendirilmelidir. Özellikle kasılmalar arasında geçmeyen, sürekli ve şiddetli karın ağrısı, yoğun vajinal kanama, su gelmesi, özellikle gelen sıvının yeşil, kahverengi veya kötü kokulu olması, bebek hareketlerinde belirgin azalma, şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, ani yüz ve el şişliği ve ateş, titreme veya bayılma hissi gibi durumlarda vakit kaybetmeden hastaneye başvurmanız veya 112'yi aramanız gerekir."
Sağlık
Yayınlanma: 17 Kasım 2026 - 11:46
Güncelleme: 17 Kasım 2026 - 12:30
Uzmanından doğum ağrılarını yönetebilme noktasında uyarılar: "Doğuma hazırlığın önemli bir parçası seçenekleri önceden tanımaktır"
Sağlık
17 Kasım 2026 - 11:46
Güncelleme: 17 Kasım 2026 - 12:30
Kurtköy Özel Ersoy Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ümmühan Molak Avcı, doğumda ağrı yönetimi için tek bir seçeneğin olmadığını ve en önemli noktanın anne-bebek sağlığı olduğuna dikkat çekerek, "Hareketten nefes tekniklerine, sıcak uygulamadan ilaçlı yöntemlere kadar birbirini tamamlayan çeşitli seçenekler bulunur. Doğuma hazırlığın önemli bir parçası da bu seçenekleri önceden tanımak, hekiminiz ve ebenizle konuşmak ve doğum
EDİTÖR

Haberler İHA Haber Ajansı tarafından sağlanmaktadır.
İlginizi Çekebilir








